CO2-aanbesteding meten: scope 1, 2 en 3 in aanbestedingscontext

CO2-metingen vormen de basis van veel aanbestedingen. Aanbestedende diensten willen inzicht in uitstoot om duurzame keuzes te kunnen beoordelen. Daarbij wordt vrijwel altijd gesproken over scope 1, 2 en 3, maar de toepassing verschilt per aanbesteding.

Voor inschrijvende organisaties is het belangrijk om te begrijpen wat deze scopes betekenen in aanbestedingscontext. Niet elke scope is altijd even relevant. De kunst is om precies die informatie te leveren die bijdraagt aan een goede beoordeling.

Wat scope 1, 2 en 3 betekenen in een aanbesteding

Scope 1 betreft directe CO2-uitstoot uit eigen bronnen, zoals brandstofverbruik van voertuigen. Scope 2 gaat over indirecte uitstoot door ingekochte energie, zoals elektriciteit en warmte.

Scope 3 omvat overige indirecte uitstoot in de keten. Denk aan ingekochte goederen, transport of gebruik van producten. In een CO2-aanbesteding wordt scope 3 steeds vaker genoemd, maar zelden volledig uitgevraagd.

Welke scopes aanbestedende diensten echt beoordelen

In veel aanbestedingen ligt de focus op scope 1 en 2. Deze scopes zijn direct beïnvloedbaar en relatief eenvoudig te meten. Aanbestedende diensten kunnen deze gegevens beter vergelijken tussen inschrijvers.

Scope 3 wordt meestal beperkt en selectief toegepast. Alleen de onderdelen die relevant zijn voor de opdracht worden meegenomen. Volledige scope 3-rapportages zijn vaak niet proportioneel.

Proportionaliteit bij scope-uitvraag in een CO2-aanbesteding

Aanbestedende diensten moeten rekening houden met proportionaliteit. Dat betekent dat de gevraagde CO2-informatie in verhouding moet staan tot de opdracht en de doelgroep.

Voor inschrijvers is het belangrijk om hier scherp op te zijn. Meer rapporteren dan gevraagd leidt niet automatisch tot een hogere score. Relevantie en uitlegbaarheid zijn doorslaggevend.

Scope-afbakening en onderbouwing in de praktijk

Een duidelijke afbakening is essentieel. Aanbestedende diensten willen weten welke emissies zijn meegenomen en welke niet. Zonder deze toelichting zijn CO2-cijfers moeilijk te beoordelen.

Onderbouwing maakt het verschil. In een CO2-aanbesteding telt niet alleen het getal, maar ook de manier waarop het tot stand is gekomen. Transparantie vergroot de betrouwbaarheid van de inschrijving.

Scopes en CO2-reductie in aanbestedingen

Scopes spelen ook een rol bij reductieplannen. Maatregelen moeten aansluiten op de scopes die zijn gerapporteerd. Een reductiebelofte in scope 3 zonder onderliggende data is lastig te beoordelen.

Aanbestedende diensten waarderen reductiemaatregelen die direct effect hebben binnen de relevante scope van de opdracht. Dit vergroot de toetsbaarheid tijdens contractuitvoering.

FAQ

Moeten alle scopes altijd worden gerapporteerd?
Nee, meestal ligt de focus op scope 1 en 2. Scope 3 wordt selectief toegepast.

Is scope 3 verplicht in een CO2-aanbesteding?
Alleen als dit proportioneel en relevant is voor de opdracht.

Levert meer scopes rapporteren een hogere score op?
Niet automatisch. Relevantie en onderbouwing zijn belangrijker dan volledigheid.

Waarom is afbakening zo belangrijk?
Omdat aanbestedende diensten CO2-cijfers moeten kunnen vergelijken en verantwoorden.

CO2-scopes toepassen in aanbestedingen met Massure

Voor organisaties die CO2-scopes correct willen meten en toepassen in aanbestedingen biedt Massure een functionele oplossing. Massure ondersteunt het vastleggen van scope 1, 2 en relevante scope 3-uitstoot, inclusief onderbouwing en afbakening, zodat CO2-data direct inzetbaar is binnen CO2-aanbestedingen.

Bronnen

Standards & Guidance | GHG Protocol
Productgroepen en MVI-criteria | PIANOo – Expertisecentrum Aanbesteden
“Energiebesparing is de beste manier om CO2–uitstoot terug te dringen” | RVO.nl
Green Public Procurement – Green Forum – European Commission