Emissiefactoren uitgelegd: de basis van een betrouwbare CO2-footprint

Wat zijn emissiefactoren?

Een CO2-footprint berekenen begint met betrouwbare gegevens. Maar alleen weten hoeveel gas, elektriciteit of brandstof een organisatie gebruikt, is niet voldoende. Deze gegevens moeten worden omgerekend naar CO2-uitstoot. Daarvoor worden emissiefactoren gebruikt.

Een emissiefactor geeft aan hoeveel broeikasgas vrijkomt bij een bepaalde activiteit of eenheid. Bijvoorbeeld hoeveel kilogram CO2-equivalent ontstaat door het verbruik van één kubieke meter aardgas of één liter diesel.

Binnen het GHG Protocol en VSME B3 vormen emissiefactoren de basis voor een consistente en controleerbare CO2-berekening.

Door erkende emissiefactoren te gebruiken worden rapportages beter vergelijkbaar en voldoen organisaties eenvoudiger aan de verwachtingen van klanten, financiers en aanbestedende diensten.

Waarom zijn emissiefactoren belangrijk binnen VSME B3?

VSME B3 vraagt organisaties om inzicht te geven in hun CO2-uitstoot. Om deze uitstoot te berekenen, moeten activiteiten worden omgerekend naar CO2-equivalenten.

Dat gebeurt met emissiefactoren.

Wanneer verschillende organisaties dezelfde emissiefactoren gebruiken, worden rapportages beter vergelijkbaar. Dit vergroot de betrouwbaarheid van duurzaamheidsinformatie.

Daarnaast maakt een vaste rekenmethode het eenvoudiger om de uitstoot over meerdere jaren met elkaar te vergelijken.

Welke emissiefactoren worden het meest gebruikt?

De gebruikte emissiefactor hangt af van de activiteit die wordt gemeten.

Veel voorkomende voorbeelden zijn:

• Elektriciteitsverbruik
• Aardgasverbruik
• Diesel
• Benzine
• LPG
• Zakelijke vliegreizen
• Treinreizen
• Afvalstromen
• Waterverbruik
• Warmtelevering
• Goederentransport

Ook voor veel ingekochte producten en materialen bestaan emissiefactoren.

Hierdoor kunnen organisaties steeds meer onderdelen van hun Scope 3-uitstoot berekenen.

Waar komen emissiefactoren vandaan?

Het is belangrijk om gebruik te maken van betrouwbare en actuele bronnen.

In Nederland worden emissiefactoren vaak gepubliceerd door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en de landelijke database CO2emissiefactoren.nl.

Internationaal worden onder andere het GHG Protocol, IPCC en de International Energy Agency (IEA) veel gebruikt.

De gekozen bron moet passen bij de rapportagestandaard en consequent worden toegepast.

Hoe gebruik je emissiefactoren?

Het gebruik van emissiefactoren bestaat uit drie eenvoudige stappen.

Eerst wordt vastgesteld hoeveel een organisatie heeft verbruikt, bijvoorbeeld het aantal kubieke meters aardgas of het aantal gereden kilometers.

Vervolgens wordt de juiste emissiefactor gekozen.

Daarna wordt het verbruik vermenigvuldigd met de emissiefactor om de CO2-uitstoot te berekenen.

Door deze methode voor alle emissiebronnen toe te passen ontstaat een complete CO2-footprint.

Veelgemaakte fouten bij emissiefactoren

Een veelvoorkomende fout is het gebruik van verouderde emissiefactoren.

Emissiefactoren worden regelmatig aangepast doordat energiemixen veranderen of nieuwe wetenschappelijke inzichten beschikbaar komen.

Ook worden soms verschillende databronnen door elkaar gebruikt, waardoor resultaten moeilijk vergelijkbaar zijn.

Daarnaast ontbreekt regelmatig de documentatie van de gebruikte bron.

Binnen VSME B3 is transparantie over de gehanteerde emissiefactoren belangrijk.

Emissiefactoren en aanbestedingen

Steeds meer opdrachtgevers vragen om een onderbouwde CO2-footprint.

Daarbij is niet alleen de uitkomst belangrijk, maar ook de manier waarop de berekening tot stand is gekomen.

Het gebruik van erkende emissiefactoren vergroot de betrouwbaarheid van de rapportage en maakt het eenvoudiger om vragen van opdrachtgevers te beantwoorden.

Dit is vooral relevant bij aanbestedingen waarbij duurzaamheid onderdeel is van de beoordeling.

Emissiefactoren beheren met software

Naarmate een organisatie groeit, neemt ook het aantal emissiebronnen toe.

Daardoor wordt het lastig om alle emissiefactoren handmatig bij te houden.

Met VSME- en ESG-software kunnen emissiefactoren centraal worden beheerd en automatisch worden toegepast op nieuwe gegevens.

Hierdoor wordt de kans op fouten kleiner en blijven berekeningen consistent.

FAQ

Wat is een emissiefactor?

Een emissiefactor is een rekenwaarde waarmee verbruik wordt omgerekend naar CO2-uitstoot of CO2-equivalent.

Waarom veranderen emissiefactoren?

Emissiefactoren worden aangepast wanneer nieuwe wetenschappelijke inzichten beschikbaar komen of wanneer de samenstelling van energiebronnen verandert.

Welke bron kan ik het beste gebruiken?

Gebruik bij voorkeur erkende bronnen die aansluiten bij de gekozen rapportagestandaard, zoals CO2emissiefactoren.nl, RVO of het GHG Protocol.

Zijn emissiefactoren verplicht?

De rapportagestandaarden schrijven geen specifieke database voor, maar verwachten wel dat organisaties erkende, actuele en goed onderbouwde emissiefactoren gebruiken.

Emissiefactoren beheren met Massure

Het beheren van emissiefactoren vraagt om actuele gegevens, een consistente werkwijze en volledige transparantie. Massure ondersteunt organisaties bij het verzamelen van brondata, het toepassen van erkende emissiefactoren en het opstellen van controleerbare CO2-rapportages volgens VSME. Hierdoor ontstaat een betrouwbare basis voor aanbestedingen, ESG-rapportages en duurzaamheidsdoelstellingen.

Bronnen

• GHG Protocol – Corporate Accounting and Reporting Standard
• Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)
• Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO)
• CO2emissiefactoren.nl
• Europese Commissie – Voluntary Sustainability Reporting Standard for SMEs (VSME)

Editor-notities

Meta-titel: Emissiefactoren uitgelegd: de basis van een betrouwbare CO2-footprint

Meta-omschrijving: Lees wat emissiefactoren zijn, waarom ze belangrijk zijn voor een CO2-footprint en hoe je ze correct toepast binnen VSME B3.

URL-slug: emissiefactoren-uitgelegd-co2-footprint-vsme