VSME en aanbestedingen: wat mogen aanbestedende diensten wel en niet vragen?

VSME krijgt een steeds duidelijkere plek in aanbestedingen. Aanbestedende diensten zoeken naar praktische manieren om duurzaamheid uit te vragen bij MKB-organisaties. Tegelijkertijd is er veel onduidelijkheid over wat juridisch en inhoudelijk is toegestaan.

Voor inschrijvende organisaties is het belangrijk om te weten waar de grens ligt. Niet elke duurzaamheidsvraag is proportioneel of toegestaan. VSME biedt een kader, maar geen vrijbrief voor onbeperkte uitvraag.

VSME in aanbesteding als alternatief voor zware rapportage

VSME is ontwikkeld als vereenvoudigd duurzaamheidskader voor niet-CSRD-plichtige organisaties. In een aanbesteding wordt VSME vaak gebruikt om inzicht te krijgen in CO2-uitstoot, beleid en maatregelen, zonder dat volledige CSRD-rapportages worden geëist.

Aanbestedende diensten mogen dit kader gebruiken zolang de uitvraag proportioneel blijft. De informatie moet relevant zijn voor de opdracht en uitvoerbaar voor de doelgroep. VSME sluit hier inhoudelijk goed op aan.

Wat aanbestedende diensten mogen vragen over VSME

In een aanbesteding mogen aanbestedende diensten vragen stellen over bestaande duurzaamheidsinformatie. Dit geldt ook voor CO2-gegevens die volgens VSME zijn opgesteld. De nadruk ligt op inzicht, niet op perfectie.

Het is toegestaan om te vragen naar huidige CO2-uitstoot, gebruikte scopes en genomen maatregelen. Ook mag worden gevraagd hoe een organisatie omgaat met monitoring en verbetering. Voorwaarde is dat de informatie aantoonbaar relevant is voor de opdracht.

Grenzen aan VSME-uitvraag in aanbestedingen

Aanbestedende diensten mogen VSME niet gebruiken als verkapte CSRD-verplichting. Het verplicht stellen van volledige rapportages of externe verificatie is voor MKB vaak niet proportioneel.

Ook het uitsluiten van inschrijvers die nog niet volledig volgens VSME rapporteren, is juridisch kwetsbaar. In een aanbesteding moet altijd ruimte zijn voor gelijkwaardige toelichtingen en alternatieve bewijsvoering.

VSME en CO2-aanbesteding in de praktijk

In een CO2-aanbesteding wordt VSME vaak ingezet als onderlegger. Het kader helpt aanbestedende diensten om CO2-informatie te structureren en te vergelijken. Voor inschrijvers biedt het houvast bij het beantwoorden van duurzaamheidsvragen.

Belangrijk is dat VSME wordt gebruikt als middel, niet als doel. De beoordeling moet blijven draaien om de impact op de opdracht, niet om de volledigheid van het format.

Wat inschrijvende organisaties moeten doen bij VSME-uitvraag

Organisaties doen er verstandig aan om hun VSME-informatie actueel en consistent te houden. Dit voorkomt ad-hoc antwoorden en vergroot de betrouwbaarheid van inschrijvingen.

Wie begrijpt welke onderdelen van VSME relevant zijn voor een aanbesteding, kan gerichter en efficiënter reageren. Dat verkleint het risico op afwijzing en vergroot de kans op een goede beoordeling.

FAQ

Is VSME verplicht in aanbestedingen?
Nee, VSME is geen wettelijke verplichting, maar wordt steeds vaker gebruikt als praktisch kader.

Mag een aanbestedende dienst VSME eisen?
Alleen als de uitvraag proportioneel is en ruimte laat voor gelijkwaardige informatie.

Is VSME hetzelfde als CSRD?
Nee, VSME is vereenvoudigd en bedoeld voor niet-CSRD-plichtige organisaties.

Kan VSME worden gebruikt in een CO2-aanbesteding?
Ja, vooral als onderbouwing van CO2-uitstoot en maatregelen.

VSME en aanbestedingen structureren met Massure

Organisaties die regelmatig inschrijven op aanbestedingen hebben baat bij een vaste structuur voor VSME-informatie. Massure ondersteunt het vastleggen en actualiseren van CO2- en duurzaamheidsdata volgens VSME, zodat deze direct toepasbaar is binnen aanbestedingsprocessen en CO2-aanbestedingen.

Bronnen

Europese Commissie – Voluntary SME Standard (VSME)
PIANOo – Proportionaliteit in aanbestedingen
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland – Duurzaam aanbesteden
Europese Commissie – Public Procurement Guidance